Mutfakta yapılan küçük bir alışkanlık, aylar sonra büyük bir tesisat masrafına dönüşebilir. Uzmanlara göre birçok kişi farkında olmadan lavaboya döktüğü kaynar suyla hem boruların ömrünü kısaltıyor hem de ciddi su sızıntılarına zemin hazırlıyor. Özellikle modern apartmanlarda kullanılan plastik tesisat sistemleri, yüksek ısıya sanıldığı kadar dayanıklı değil.
Kaynar su borular için neden tehlikeli?
Tesisat sistemleri çoğunlukla PVC ve benzeri plastik malzemelerden üretiliyor. Bu borular hafif, paslanmaya dayanıklı ve montajı kolay olsa da 60–65 derece üzerindeki sıcaklıklara karşı hassas. Oysa kaynar suyun sıcaklığı 100 dereceye kadar çıkabiliyor. Bu da özellikle düzenli tekrarlandığında boru iç yüzeyinde deformasyona, esnemeye ve zamanla çatlamaya neden olabiliyor.
Eski tip döküm borularda ise durum farklı ancak risk yine mevcut. Döküm malzeme yüksek ısıya plastik kadar hassas olmasa da ani sıcaklık değişimlerinde “metal yorgunluğu” oluşabiliyor. Sürekli kaynar su dökülmesi ve ardından soğuk su verilmesi, boru yapısında mikro çatlaklara zemin hazırlayabiliyor.
“Bir kere bir şey olmaz” düşüncesi yanıltıyor
Makarna, haşlanmış yumurta ya da sosis suyunu lavaboya dökmek birçok kişi için sıradan bir alışkanlık. Ancak uzmanlara göre sorun tek seferlik değil, tekrarlayan kullanımda ortaya çıkıyor. Borular ilk dökmede patlamaz; fakat her temas, malzemenin dayanıklılığını bir miktar daha azaltır. Bu da birkaç ay ya da birkaç yıl içinde sızıntı ve su kaçaklarına dönüşebilir.
En büyük hata: Hemen soğuk su açmak
Pek çok kişi kaynar suyu lavaboya döktükten hemen sonra soğuk suyu açarak “dengelediğini” düşünüyor. Oysa bu yöntem daha büyük bir risk oluşturuyor. Çünkü sıcak ve soğuk suyun ani teması boru içinde hızlı bir sıcaklık değişimine neden oluyor. Bu da hem plastik hem metal borularda genleşme ve büzülme stresini artırıyor.
Uzmanlar, ani ısı değişiminin boru ömrünü ciddi şekilde kısalttığını ve uzun vadede komşulara kadar uzanan su baskınlarına yol açabileceğini belirtiyor.
Tuvalete dökmek daha mı güvenli?
Bazı kişiler lavaboya dökmek yerine kaynar suyu klozete boşaltmayı tercih ediyor. Ancak bu da güvenli değil. Seramik klozetler ani sıcaklık değişimlerinde çatlayabiliyor. Ayrıca kaynar su boru hattına ulaşmadan önce yeterince soğumazsa, aynı risk burada da geçerli oluyor.
Borulara zarar vermemek için ne yapılmalı?
Uzmanların önerisi net: Kaynar suyu doğrudan giderlere dökmeyin. Eğer dökmek zorundaysanız en az 4–5 dakika bekleyerek suyun sıcaklığının düşmesini sağlayın. Alternatif olarak sıcak ve soğuk suyu bir kapta karıştırarak ılıttıktan sonra lavaboya boşaltın.
Küçük gibi görünen bu önlem, yüksek maliyetli tesisat arızalarının önüne geçebilir. Günlük alışkanlıkları gözden geçirmek, ileride yaşanabilecek büyük masrafların önüne geçmenin en basit yolu olabilir.
