2013’te henüz Bitcoin’e kimsenin pek önem vermediği bir dönemde, bir yazılım mühendisi hayatının en büyük finansal hatalarından birini yaptı: değeri yıllar içinde milyarlarca dolar seviyesine ulaşacak bir servetin anahtarını yanlışlıkla çöpe attı. Bu sıradan hata, kripto para tarihinde unutulmaz bir kayıp hikâyesine dönüştü.
Yanlışlıkla çöpe giden servetin başlangıcı
İngiltere’nin Galler bölgesinde yaşayan bilişim uzmanı James Howells, Bitcoin henüz deneysel bir teknoloji iken 2009’da ev bilgisayarında madencilik yapmaya başladı. O dönem henüz değeri çok düşük olan Bitcoin’ler sayesinde zamanla yaklaşık 8.000 BTC biriktirdi ve bu Bitcoin’lerin özel anahtarlarını bir sabit diskte sakladı.
2013’te ev temizliği yaparken, diski işe yaramaz olduğu düşüncesiyle çöpe attı. O gün değeri pek önemli olmayan Bitcoin’ler, yıllar içinde küresel kripto piyasasında rekor değerler gördü. Bugün bu miktar yüz milyonlarca dolarla ifade ediliyor.
Çöp sahasında süren umut
Howells, diskin çöpe atıldığını fark ettikten sonra bunun büyük bir servet olduğunu anladı ve kısa süre sonra diskin büyük bir çöp sahasına gömüldüğünü öğrendi. O günden bu yana yetkililerden kazı izni almak için defalarca başvurdu. Hatta bulunması halinde elde edilecek gelirden bir pay teklif etti, arama maliyetini üstlenmeyi teklif etti. Ancak yerel yönetimler çevresel riskler, halk sağlığı ve maliyet gerekçesiyle bu talepleri reddetti. Çöp sahası yıllar içinde tonlarca atıkla doldu ve arama teknik olarak zorlaştı. İngiliz mahkemeleri de yapılan başvurularda belediyeyi haklı buldu ve izin vermedi.
Uzun çabalar, başarısız sonuç
Howells yıllarca bölgede kazı yapmak için çeşitli teknolojik yaklaşımlar, robotik sistemler ve hatta yapay zeka planları hazırlasa da hiçbiri hayata geçirilemedi. Çöp sahasında oluşan metan gazı, atık hareketleri ve fiziksel bozulma ihtimali nedeniyle diskin hâlâ çalışır durumda olma ihtimali azaldı. Yetkililer, bu tür bir kazının çevreye büyük zarar verebileceğini belirtti.
2024’te İngiltere’de bir yargıç, Howells’ın belediyeye karşı açtığı davayı reddetti ve arama izni talebinin “gerçekçi bir başarı şansı” olmadığını söyledi. Bu karar, uzun süredir devam eden hukuki sürecin fiilen sonu oldu.
Son gelişme: Arama çabası sona erdi
Yeni gelişmeler, bu yıllardır sürdürülen arama çabasının resmi olarak sona erdiğini gösteriyor. Howells, yaklaşık 12 yıllık mücadeleden sonra artık çöplüğü kazma planlarından vazgeçtiğini açıkladı. Bazı haberlerde, Howells’ın aramayı bırakmasına rağmen umudunu tamamen kaybetmediği ve farklı stratejilerle yeniden denemeler planladığı belirtiliyor; ancak yerel yönetimin kararlı tutumu ve çevresel kaygılar sürecin önündeki en büyük engeller olarak görülüyor.
Kripto dünyasında ikonik bir uyarı
Bu olay, kripto paraların geri dönüşü olmayan yapısını en net şekilde ortaya koyan örneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Bitcoin gibi dijital varlıklarda özel anahtar kaybolduğunda, servete erişim tamamen ortadan kalkıyor ve bankalardaki hesaplarda olduğu gibi bir kurtarma mekanizması bulunmuyor.
Ne kadar zor olursa olsun Howells’ın uzun soluklu çabası, dijital varlıklarla ilgili “anahtar güvenliği” ve fiziksel yedekleme stratejilerinin önemini de gözler önüne seriyor.
